piątek, 23 października 2015

Janusz Tazir "Pożegnanie z XX wiekiem"





















Z czasów moich studiów Janusz Tazbir był uważany za speca od Staropolski, tym bardziej zaintrygował mnie tytuł książki, który odwołuje się do całkiem innej epoki. Dlatego z zainteresowaniem sięgnąłem po ten zbiór esejów historycznych, jak się w końcu ukazało. Oczywiście autor opisując dawne wieki, stara się nawiązywać do naszych czasów, odszukiwać nici łączące przeszłość z teraźniejszością, ale - uff - otrzymałem rozważania nad złota polską wolnością XVI wieku, historie pomników wystawionych przez władze carskie polskim generałom zabitym w Noc Listopadową, rozmyślania nad zmieniającym się sensem pojęcia przedmurza, portrety mistrza panegiryków Nowaczyńskiego i króla Poniatowskiego, o pojęciu chamstwa, o podziale na Europę lepsza i gorszą, o pierwszej ekranizacji "Ogniem i mieczem". W sumie fajna, intelektualna przygoda.

 Spis treści:

  • Wstęp
  • Tradycje demokracji szlacheckiej
  • Czy naprawdę relikty szlachetczyzny?
  • Polskie mity historyczne
  • Historycy i - panegiryści
  • Czarna i biała legenda ostatniego króla
  • Zdrajcy i bohaterowie
  • Pomnikiem zhańbieni
  • Grymasy na pomniki
  • z polskiego na nasze
  • Chamstwo niejedno ma imię
  • Poczet polskich pamflecistów
  • Spory o przedmurze
  • Europa, ale ta gorsza
  • Elita bita i - nie bita
  • Pióro i strach
  • Spiskowa teoria dziejów
  • System czy jednostka?
  • Pierwsza ekranizacja Ogniem i mieczem
  • Trzy stulecia pozorów
  • Bitwa o Trzecią Rzeczpospolitą
  • Ciężkie brzemię niepodległości